ผู้ป่วยยาเสพติดหลายคนคงเกิดความกลัวเรื่องการบำบัดหรือฟื้นฟูสมรรถภาพทางร่างกาย แม้มีความคิดอยากเลิกมากแค่ไหนแต่ก็เป็นเรื่องยาก ดังนั้นจึงจำเป็นต้องเข้าใจถึงแนวทางการปฏิบัติเพื่อสร้างความมั่นใจและกล้าตัดสินใจเข้ารับการบำบัดด้วยตัวเอง เราจึงมีแนวทางการบำบัดและฟื้นฟูผู้ป่วยยาเสพติดมาให้อ่านและทำความเข้าใจ
แนวทางการบำบัด
มีทั้งหมด 4 ขั้นตอน ได้แก่
1. เตรียมความพร้อม
ผู้ป่วยต้องทำความเข้าใจและพูดคุยกับผู้มีความเกี่ยวข้องและมีส่วนร่วมในการรักษา โดยทางเจ้าหน้าที่จะซักประวัติ ให้คำปรึกษา และให้ข้อมูลการรักษารูปแบบต่าง ๆ รวมถึงประเมินและคัดกรองผู้ป่วย
2. ถอนพิษยา
มีวัตถุประสงค์เพื่อลดภาวะแทรกซ้อนที่มีผลกระทบต่อด้านร่างกายและจิตใจเมื่อขาดยา โดยกระบวนการบำบัดจะให้ยาตามชนิดของยาเสพติดหรืออาการที่เกิดขึ้น ให้คำปรึกษาพร้อมประเมินผู้ป่วยเข้าสู่ขั้นฟื้นฟูสมรรถภาพตามความสมัครใจ
3. เข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูสมรรถภาพ
แนวทางการฟื้นฟู ครอบคลุมทั้งด้านร่างกายและจิตใจ ดังต่อไปนี้
- เน้นใช้กระบวนการกลุ่มชุมชนบำบัด เพื่อปรับแนวคิดและพฤติกรรม
- ส่งเสริมให้ผู้ป่วยสามารถดำเนินชีวิตในสังคมได้อย่างมีคุณค่า
- มีการติดตามผลจากการปฏิบัติตัวของผู้ป่วย พร้อมทั้งให้กำลังใจและเป็นที่ปรึกษา
- ระยะเวลาฟื้นฟูประมาณ 4 เดือน และจะได้รับการดูแลต่อเนื่องตลอดระยะเวลา 1 ปี แต่เจ้าหน้าที่จะติดตาม 7 ครั้งนับจากวันจำหน่าย
4. เลือกสถานที่ฟื้นฟูสมรรถภาพ
สถานที่ฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยยาเสพติดสามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ
ผู้ป่วยนอก
การบำบัดจะใช้จิตสังคมบำบัดหรือ Matrix Program, Methadone Clinic, คลินิกยาเสพติดทั่วไป คลินิกโรคทั่วไป
ผู้ป่วยใน
ฟื้นฟูสมรรถภาพด้วยการใช้หลัก Fast Model แบบเข้มข้น โดยมีรายละเอียด ดังนี้
- F คือ Family ครอบครัวมีส่วนสำคัญในการบำบัด
- A คือ Alternative Treatment Activity การใช้กิจกรรมทางเลือกให้เหมาะสมกับสภาพความเป็นอยู่และความต้องการของผู้ป่วย
- S คือ Self Help การฟื้นฟูสมรรถภาพโดยให้ผู้ป่วยมีการเรียนรู้ช่วยเหลือตัวเองได้
- T คือ Therapeutic Community แนวทางการดำเนินชีวิตที่มีคุณค่าทางสังคม โดยใช้กระบวนการกลุ่มชุมชนบำบัด
นอกจากนั้น ยังมีการปรับแนวทางบำบัดฟื้นฟูผู้ป่วยยาเสพติดวิถีใหม่ New Normal เพื่อควบคุมการแพร่ระบาดกระจายโรคติดเชื้อไวรัสโคโรน่าแบบควบคุมตัว ซึ่งเป็นรูปแบบที่มีประสิทธิภาพและช่วยให้เกิดการจัดการระบบบริการอย่างเหมาะสม
แม้การเลิกยาเสพติดเป็นเรื่องยาก แต่หากใช้ความตั้งใจจริงก็สามารถทำได้ เพราะการปล่อยให้ตัวเองจมอยู่กับยาเสพติด มีแต่ทำร้ายทั้งสุขภาพกายและสุขภาพใจมากขึ้นทุกวัน หนำซ้ำยังอาจมีผลกระทบต่อคนรอบข้าง ไม่ว่าจะเป็นคนในครอบครัว คนรัก หรือเพื่อน แต่เมื่อคนเราผิดพลาดแล้วก็สามารถแก้ไขกันได้ ซึ่งแนวทางและการฟื้นฟูสมรรถภาพก็ล้วนแล้วเป็นวิธีการที่มีประสิทธิภาพและช่วยทำให้ผู้ป่วยสามารถกลับมาใช้ชีวิตในสังคมได้อย่างปกติ ดังนั้นอย่าไปกลัว ไม่ลองจะรู้ได้ยังไงว่าเลิกได้หรือไม่ได้
